TCMB firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde yeni dönemi devreye alıyor

[Fotoğraf: AA Arşiv] Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) firmaların yurt dışından elde ettikleri döviz gelirlerinin Türk lirasına dönüşümünü teşvik eden düzenlemesinde yeni uygulamaya geçiliyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, TCMB'nin döviz dönüşüm desteği uygulamasının etkinliğini artıran adımlar atıldığını anlatarak, düzenlemenin temel amacının destek mekanizmasını daha etkin, kapsayıcı ve firmaların gerçek ekonomik faaliyetleriyle uyumlu hale getirmek olduğunu ifade etti.

İlgili haber: TCMB Başkanı Karahan Meclis'te sunum yapacak

İhracata üretim ve tedarik yoluyla katkı sunan firmaların da destek mekanizmasına erişiminin kolaylaşacağını bildiren Şimşek, şunları kaydetti:

"Bu kapsamda Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirirken, daha fazla firmamızın bu destekten yararlanması için adım atıldı. Üreten, istihdam ve katma değer yaratan reel sektörümüzün her zaman yanında olacak, sahadan gelen önerileri de dikkate alarak firmalarımızı desteklemeye devam edeceğiz."

TCMB'nin, "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"i ağustos ayında Resmi Gazete'de yayımlanmış ve gözler, düzenlemenin ayrıntılarının yer alacağı uygulama talimatına çevrilmişti.

Bu kapsamda, TCMB "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı"nı yayımladı.

Döviz almama taahhüdünün kaldırıldığı, firmaların katma değerini ve döviz pozisyon oranını esas alan yeni uygulama talimatı, 1 Ekim'den itibaren yürürlüğe girecek.

Talimata göre, destek kapsamında satabilecek döviz tutarı katma değerle ilişkilendirilecek ve destek tutarına üst limit getirilecek.

Buna göre, firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığından temin edilecek yıllık faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından alınacak 12 aylık iş gücü maliyetinin toplanması yoluyla hesaplanacak katma değeri kadar olabilecek.

Döviz almama taahhüdü yerine döviz pozisyonu şartı getirilecek. Bu kapsamda, destekten yararlanmak isteyen firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatı veya aktif büyüklüğüne oranının (döviz pozisyonu oranı) yüzde 10'u aşmaması gerekecek.

Firmalar, döviz pozisyon oranlarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan ve 15 gün süreyle geçerli olacak, "Döviz Pozisyonu Bildirim Formu" ile tevsik edecek.

Aracı ihracatçı kullanan tedarikçi firmalar kendi limitleri ölçüsünde destekten faydalanabilecek.

Buna göre, aracılı ihracatta, ihracata yönelik ürün tedarik eden firmaların da destekten doğrudan yararlanabilmesine imkan sağlanacak.

Aracı ihracatçı tarafından tedarikçi adına gerçekleştirilen döviz satışına ilişkin dövizin Türk lirası karşılığı aracı ihracatçıya aktarılırken, destek ödemesi doğrudan tedarikçiye yapılabilecek.

Bu işlemlerde tedarikçi firmanın kendisine ait döviz satış ve destekten yararlanma limitleri ile döviz pozisyonu oranı dikkate alınacak. Böylece tedarikçi firmaların destekten faydalanmaları kolaylaştırılacak.

Ayrıca, aracı bankaların görev ve sorumlulukları artırılırken, kontrol mekanizması güçlendirilecek.

Aracı bankalara firmalardan destek tutarı üzerinden azami yüzde 1 komisyon alma imkanı getirilecek.

İlgili haber: Altın fiyatlarında sert düşüş

Uygulamanın etkin şekilde yürütülmesinde önemli rolü olan bankaların aracılık işlevleri güçlendirilecek, denetim ve kontrol süreçleri sıkılaştırılacak ve suistimallerin önüne geçilmesi sağlanacak.