İçeriğe geç

Son Dakika

00:30Yeni Parti Elazığ Teşkilatında Disiplin Krizi: 'Abartmayın' Sözü Tartışma YarattıDün 22:21Ağın Belediyesi Hizmet Binasında Isı Pompası ve GES Dönemine GeçiyorDün 20:28Milletvekili Açıkkapı'dan Bakan Fidan'a Stratejik Hedefler SorusuDün 19:55Seza Çimento Elazığspor'da Sakatlıklar Zemin Tartışmasını BeriktirdiDün 19:04Seza Çimento Elazığspor'da Somaspor Maçı Hazırlıkları BaşladıDün 19:04Somaspor - Seza Çimento Elazığspor Karşılaşması Canlı YayınlanacakDün 19:04TFF Nesine 2. Lig'in Hakem Atamalarını BelirlediDün 18:29Elazığ'ın Tanınmış Siyasetçisi ve Hukukçusu Mehmet Necati Özkaya Vefat EttiDün 17:49Elazığ'da Trafik Işıklarıyla Kadına Yönelik Şiddete Karşı Farkındalık ÇalışmasıDün 17:49Elazığ'da Bir Binanın Beşinci Katında Yangın Çıktı
Türkiye

Bilim Dünyasında Bir İlk: Bugüne Kadarki En Hassas Atom Saati Geliştirildi

ELAZIĞ YEREL HABER Yöneticisi29 Eylül 2026 08:160 görüntülenme3 dk okuma

Singapur'daki araştırmacılar, lutesyum elementini kullanarak şimdiye kadar üretilmiş en doğru ve kararlı atom saatini geliştirdi. 19 ondalık basamağa kadar ölçüm yapabilen bu yeni cihaz, zaman standartlarında ve yerçekimi ölçümlerinde çığır açmaya hazırlanıyor. İki lutesyum saatinin karşılaştırılması, milimetrik yükseklik farklarından kaynaklanan yerçekimi değişimlerini bile tespit edebildi.

Bilim Dünyasında Bir İlk: Bugüne Kadarki En Hassas Atom Saati Geliştirildi

Singapur Ulusal Üniversitesi (NUS) Kuantum Teknolojileri Merkezinde (CQT) lutesyum elementinden üretilen atom saati, zaman ölçümünde eşi benzeri görülmemiş bir hassasiyet seviyesine ulaştı. Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bu yeni nesil saat geçiş frekansını 19 ondalık basamağa kadar ölçmeyi başardı ve 1 çarpı 10 üzeri eksi 19 belirsizlik oranı sağladı. Bu oran, bugüne kadar herhangi bir optik atom saati için kaydedilen en düşük değer olma özelliğini taşıyor.

CQT Baş Araştırmacısı ve Fizik Bölümü Doçenti Murray Barrett, ellerindeki cihazın dünyanın en hassas saati olduğundan emin olduklarını belirtti. Atom saatleri, bir atomun elektronu sabit bir frekansta enerji seviyelerini değiştirdiğinde gerçekleşen atomik geçişe kilitlenerek zamanı tutuyor. Bu sistemde bir lazer, söz konusu geçişle eşleşecek şekilde ayarlanıyor ve ışığın salınımları tıpkı bir sarkacın hareketi gibi zamanı işaretliyor. CQT saati ise referans olarak lutesyum-176'nın elektrik yüklü tek bir iyonunu kullanıyor ve bu iyonun geçişi 848 nanometre dalga boyuna sahip bir lazerle eşleştiriliyor.

İlgili haber: Öğretmenler Günü'nde Doğaya Nefes Olacak Hediye Kampanyası

Sıcaklık değişimleri ve manyetizma normalde atom saatlerinin frekansını etkileyebiliyor. Ancak lutesyumun saat geçişi bu dış etkenlerden neredeyse hiç etkilenmiyor. Bu durum, saatin hem Antarktika'nın dondurucu soğuğunda hem de dünyanın en sıcak noktalarından biri olan Ölüm Vadisi'nde aynı kararlılıkla çalışabilmesini sağlıyor. Araştırma ekibi, on yılı aşkın süren hassas mühendislik çalışmalarının yanı sıra aşırı ince ortalama adı verilen yeni bir yöntem geliştirerek bu başarıya ulaştı.

Bilim insanları geliştirdikleri iki lutesyum saatini korelasyon spektroskopisi tekniğiyle 200 saat boyunca karşılaştırdı. Saatler 5,7 çarpı 10 üzeri eksi 19 belirsizlik içinde uyum sağlayarak bugüne kadarki en hassas saat karşıyasını gerçekleştirdi. Uzmanlar, iki saatin birbiriyle uyumunu test etmenin standardın doğruluğunu kanıtlamanın tek yolu olduğunu vurguluyor.

İlgili haber: Yaralı Dağ Keçisini Kurtaran Fırat EDAŞ Personeline Vali Aygöl'den Onur Belgesi

Genel görelilik kuramına göre yerçekimi zamanın akışını yavaşlatıyor ve farklı yüksekliklerdeki saatlerin çok küçük oranlarda farklı hızlarda çalışmasına neden oluyor. 10 üzeri eksi 19 seviyesindeki optik saatler, bu etkiyi sadece milimetrelik yükseklik farklarında bile algılayabiliyor. CQT ekibinin yaptığı karşılaştırma, aynı masadaki saatler arasındaki 5 milimetrelik farkı çözebildi. Araştırmacılar iki lutesyum iyonunun konumunu bir milimetrenin altında bağımsız olarak ölçtü. Yerçekimine karşı gösterilen bu olağanüstü hassasiyet, lutesyum saatinin dünyadaki diğer öncü saatlerle kıyaslanmasını bile zorlaştırıyor çünkü yerçekimi farkları henüz bu düzeyde tam olarak bilinemiyor. Araştırma ekibi, gelecekte bu saatin hassasiyetinin nasıl geçilebileceğini öngöremediklerini belirtiyor.

Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!

Yorum Yap

... + ... = ?

İlgili Haberler

Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun Turizm Potansiyeli İçin TÜRSAB ve DOĞTAP'tan İş Birliği
Türkiye2 dk okuma

Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun Turizm Potansiyeli İçin TÜRSAB ve DOĞTAP'tan İş Birliği

TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya ve Doğu ve Güneydoğu Anadolu Tanıtma Platformu Başkanı Serdar Kara, bölgenin turizm kapasitesini artırmak amacıyla bir araya geldi. Görüşmede, bölgenin ulusal ve uluslararası pazarlarda daha etkin tanıtılmasına yönelik ortak adımlar belirlendi.

ELAZIĞ YEREL HABER Yöneticisi
019 Kasım 2026 21:58
Gazi Ali Cem Alınterim Hayatını Kaybetti
Türkiye1 dk okuma

Gazi Ali Cem Alınterim Hayatını Kaybetti

Fethi Sekin Şehir Hastanesi'nde tedavi gören 54 yaşındaki Gazi Ali Cem Alınterim yaşamını yitirdi. Merhumun cenazesi, Cuma namazını müteakip Doğukent Ulu Cami'den kaldırılacak.

ELAZIĞ YEREL HABER Yöneticisi
019 Kasım 2026 18:45
Ticaret Borsası'nda Bayrak Değişimi: Şenol Arslan Görevi Devraldı
Türkiye1 dk okuma

Ticaret Borsası'nda Bayrak Değişimi: Şenol Arslan Görevi Devraldı

Ticaret Borsası'nda düzenlenen devir teslim töreniyle başkanlık koltuğuna Şenol Arslan getirildi. Yeni başkan Arslan, 21 yıl boyunca görev yapan Mehmet Ali Dumandağ'a onursal başkanlık plaketi takdim etti.

ELAZIĞ YEREL HABER Yöneticisi
019 Kasım 2026 16:41
Serkan Gürtürk Fırat Havzası Gazeteciler Cemiyeti Başkanlığına Yeniden Aday Oldu
Türkiye2 dk okuma

Serkan Gürtürk Fırat Havzası Gazeteciler Cemiyeti Başkanlığına Yeniden Aday Oldu

Fırat Havzası Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Serkan Gürtürk, 2 Ocak'ta gerçekleştirilecek genel kurul öncesinde yeniden adaylığını duyurdu. Gürtürk, ziyaretleri sırasında mesleki sorunlar ve sosyal medya yasasının önemine dikkat çekti.

ELAZIĞ YEREL HABER Yöneticisi
019 Kasım 2026 16:25

Bunları da Okuyun